Obraz w zamojskim kościele

Dr Daniel Cybula – „Bł. o. Rafał Chyliński”

Obraz autorstwa dr. Daniela Cybuli przedstawia artystyczną wizję postaci błogosławionego ojca Rafała Chylińskiego. Ponieważ nie zachował się żaden dokładny wizerunek zakonnika z okresu jego życia, jedynym punktem odniesienia pozostaje mało wyraźna fotografia z ekshumacji, dzieło ma charakter portretu intencjonalnego (wyobrażeniowego).

Warsztat i technika malarska

Artysta połączył w tym dziele dwie wymagające techniki malarskie, budując unikalną strukturę wizualną:

Puentylizm (punktosizm): Kolory na płótnie były nanoszone precyzyjnie w postaci drobnych punktów i plamek, które dopiero w oku widza zlewają się w spójny obraz.

Sfumato: Łagodne, miękkie przejścia między partiami ciemnymi a jasnymi eliminują ostre kontury, nadając kompozycji głębię oraz subtelny, mistyczny klimat.

Sposób malowania twarzy o. Rafała oraz jej głęboki wyraz psychologiczny były inspirowane tradycją polskiego malarstwa portretowego, w szczególności twórczością Kazimierza Pochwalskiego, jednego z najważniejszych portrecistów przełomu XIX i XX wieku.

Symbolika i rys historyczny postaci

Wygląd postaci na obrazie jest głęboko zakorzeniony w historii oraz duchowości zakonnika:

Oblicze pełne spokoju: Choć o. Rafał ma na obrazie wysokie czoło (nawiązujące do jego znanej podobizny ze Skierniewic) oraz bardzo szczupłą, pociągłą twarz, bije z niego łagodność. Artysta celowo zrezygnował z dosłownego ukazywania fizycznego wycieńczenia. Zamiast człowieka umęczonego, widzimy o. Rafała jako „błogosławionego mieszkańca nieba”, który odnalazł wieczny pokój.

Świadectwo umartwienia: Szczupłe rysy twarzy subtelnie przypominają jednak o surowym życiu, jakie prowadził na ziemi o licznych postach, noszeniu włosienicy czy pasa z gwoździami, a także o cierpieniu fizycznym (bólu nogi, na który skarżył się od dzieciństwa).

Historia habitu i kolorystyka: Szaty zakonne kryją w sobie ciekawą syntezę historyczną. Inspiracją do namalowania habitu była oryginalna XVIII-wieczna stuła. Artysta decidiu-se jednak na uwspółcześnienie kolorystyki stroju. W czasach o. Rafała (przed Rewolucją Francuską) habity franciszkańskie miały kolor szary – na obrazie zastosowano jednak barwę współczesną, bardziej czytelną dla dzisiejszego odbiorcy.

O artyście

dr Daniel Cybula (Instytut Malarstwa i Rysunku) – urodził się w Skierniewicach w 1978 roku. Studiował na Wydziale Grafiki i Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. Dyplom obronił w 2004 roku w Pracowni Malarstwa prof. Mariana Kępińskiego oraz w Pracowni Technik Wklęsłodrukowych prof. Krzysztofa Wawrzyniaka. Jest członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków (ZPAP) Okręgu Łódzkiego. Od 2009 roku związany zawodowo z macierzystą uczelnią jako pracownik naukowo-dydaktyczny, a w 2018 roku uzyskał tytuł doktora sztuki.

W latach 2005–2007 współtworzył środowisko polskiej animacji, współpracując ze studiem „Se-ma-for”. Jest autorem prac malarskich do głośnego filmu „Świteź” Kamila Polaka oraz do nagrodzonego Oscarem „Piotrusia i wilka” w reżyserii Suzie Templeton.

W bogatym dorobku artysty, oprócz malarstwa olejnego, ważne miejsce zajmują pastel, akwarela, a także techniki graficzne i rysunkowe. Jest autorem 21 wystaw indywidualnych, a swoje prace prezentował na 76 wystawach zbiorowych w kraju i za granicą m.in. w Niemczech (Rostock, Wuppertal, Stuttgart, Berlin), na Ukrainie (Lwów, Kijów) oraz w Hiszpanii (Blanca, Huercal-Overa, Palma de Mallorca). Swoje doświadczenie rozwijał podczas międzynarodowych warsztatów twórczych w Hiszpanii (2002–2005) i Niemczech (2005), a w 2019 roku prowadził autorskie warsztaty w ramach programu Erasmus w Escola d’Art i Superior de Disseny de les Illes Balears. Był dwukrotnie wyróżniany na Międzynarodowym Biennale Obrazu „Quadro-Art” w Łodzi (w latach 2007 i 2016).